Kamfanin Dillancin Labaran ƙasa da ƙasa na Ahlul-Baiti (AS) – ABNA - ya bayar da rahoton cewa: Idan a shekarun da suka gabata an san mashigar Hurmuz a matsayin hanyar jigilar makamashi, yanzu wannan mashigar ruwa ta zama ɗaya daga cikin muhimman abubuwan ikon geopolitical na Iran; abin da ya sanya rufi ba wai kawai a kan tsaron yankin ba, har ma a kan tattalin arzikin duniya da lissafin manyan ƙasashe.
Shekaru da yawa, dabarar Amurka ta dogara ne akan zaton cewa fifikon soji na wannan ƙasa zai tabbatar da tsaron zirga-zirgar makamashi a Tekun Farisa ne. Cibiyar sojin ruwa ta biyar ta Amurka a Bahrain da yawan sansanonin soji a kasashen Larabawa da ci gaba da kasancewar sojojin yamma, duk sun dogara ne akan wannan zato; cewa Washington tana tabbatar da tsaron zirga-zirgar ruwa kuma tana iya gyara duk wata matsala.
Amma yaƙin baya-bayan nan ya ƙalubalanci wannan zato. A karon farko ya bayyana cewa ikon sarrafa mashigar Hurmuz ba ya dogara ne kawai da adadin jiragen ruwa da tsarin tsaro ba, a'a, yana dogara ne da matsayin geopolitical, fifikon iko da kuma iradar siyasa na wanda ke mamaye bakin arewacin wannan hanyar dabaru ta Jamhuriyar Musulunci ta Iran.
Kalaman Michael Ratney, tsohon jakadan Amurka a Saudiyya, suna nuna wannan canji. Ya yarda da cewa: "A lokacin da Iran ta rufe mashigar Hurmuz, duk tunanin Tekun Farisa ya canza." Wannan magana ba wai kawai bayanin soji ba ne; yana nuni ne da rugujewar wata doguwar mahanga game da tsarin tsaro na yankin.
A cikin littattafan dabaru, wani lokaci abin da ke canza ma'auni ba harba makami mai linzami ba ne ko nutsewar jirgin ruwa; canji ne a cikin tunanin 'yan wasa. Lokacin da gwamnatoci, kasuwannin kudi, kamfanonin inshora, masu zuba jari da masu shigo da makamashi suka kai ga cewa tsaro a Tekun Farisa ba zai yiwu ba ba tare da la'akari da rawar Iran ke takawa ba, a zahiri ma'aunin ƙarfi ya canza; ko da ba a canza wani iyaka na yanki ba.
Wannan mashigar ba ta rataye a kan kasashen Larabawa kawai; ta rataye ne a kan tattalin arzikin duniya. Wani ɓangare mai muhimmanci na kasuwancin duniya da man fetur da iskar gas mai ruwa da kayan dabaru ke wucewa har yanzu ta wannan hanyar, kuma duk wani cikas a wannan hanya yana tasiri ga jerin samar da kayayyaki ta duniya, kasuwar makamashi, inshorar ruwa da jigilar kayayyaki na kasa da kasa.
Wannan ya sa mashigar Hurmuz ta canza daga wata kunkuntar mashigar yanki zuwa wani canji na siyasa a cikin shawarar manyan ƙasashe na duniya.
A yau, duk wata shawara game da Iran dole tana da alaƙa da tambayar menene sakamakonsa ga tsaron makamashi na duniya.
……………………
Your Comment