25 Yuni 2026 - 18:19
Source: ABNA24
Bayyanar Sabbin Sakamakon Raunin Diflomasiyya A Tattaunawar Iran Da Amurka

Ana samun ƙaruwa zirga-zirga a mashigar Hormuz. Adadin zirga-zirga a mashigar Hormuz a ranar 24 ga Yuni ya kai 70, wanda ke nuna ƙaruwa da kashi 105 cikin 100 idan aka kwatanta da ranar da ta gabata. Wannan hauhawar ta faru ne saboda ci gaban aikin cire nakiyoyi da ƙaruwar masu son wucewar jiragen ruwa ta hanyar Oman. Mafi yawan waɗannan ayyukan sun shafi zirga-zirgar kasuwanci tare da wucewar kashi 53, jiragen ruwa masu ƙarancin haɗari sune suka fi yawa a wannan rana.

Kamfanin Dillancin Labaran ƙasa da ƙasa na Ahlul-Bayt (AS) – ABNA – ya ruwaito cewa: Tattaunawar Iran da Amurka ta haifar da kutse a mashigar Hormuz inda hanyar Oman da Amurka za ta sa Iran ta rasa fifikonta a mashigar Hormuz

Kafin yakin Ramadan, ana gudanar da zirga-zirgar jiragen ruwa a mashigar Hormuz ta hanyar da ake kira Tsarin Rarraba Zirga-zirga (TSS); hanya ta tsakiya mai ƙarfin jigilar kayayyaki kusan 130 a kowace rana, wanda ke ƙarƙashin kulawar Hukumar Ruwa ta Duniya (IMO). Amma da fara rikici, hanyar gargajiya (TSS) ta zama ba za a iya amfani da ita ba a aikace. (jan hanyar da ke kan taswira) Da hanyar gargajiya ta zama marar tsaro, Iran ta ayyana wata hanyar da za ta maye gurbinta, kuma "ta wucin gadi", kuma ta kafa da kuma gabatar da hukumar kula da mashigar Tekun Farisa (PGSA) don gudanar da ayyukan da suka shafi wannan batu. Wannan hanyar da ke arewacin hanyar gargajiya ta (TSS), tana cikin ruwan ƙasar Jamhuriyar Musulunci, kuma aiwatar da ikonta, yana cikin haƙƙoƙin Iran a zahiri. (Shuɗin hanyar a kan taswira)

Amma a jiya, Oman a cikin wani mataki mai haɗari ta sanar da cewa, an ƙara wata hanyar "ta wucin gadi" tare da haɗin gwiwar Hukumar Ruwa ta Duniya (IMO) da goyon bayan Amurka ga hanyoyin da ake bi a mashigar Hormuz. Bisa ga wasiƙar hukumar kula da ruwa ta ƙasar Oman, an ayyana wannan hanyar a kudancin Tsarin Rarraba Zirga-zirga (TSS) da kuma cikin ruwan bakin teku na Oman. (Wato koriyar hanya a kan taswira)

Sanarwar hadin gwiwa ta Iran da Oman ta nanata sarai kan ikon da haƙƙoƙin ikon ƙasashen biyu a kan ruwan da ke ƙarƙashin ikonsu a mashigar Hormuz. Duk da haka, hanyar kudu da Oman ta kafa tare da haɗin gwiwar Hukumar Ruwa ta Duniya (IMO) kuma a ƙarƙashin goyon bayan Amurka a fili, ta haifar da tsarin a gefen mashigar Hormuz wanda ba ya ƙarƙashin kulawar Iran ko kaɗan.

Bisa ga sabbin hanyoyin wucewa ta mashigar Hormuz da Cibiyar Bayanai ta Ruwa ta Haɗin gwiwa (JMIC) ta sanar, jiragen ruwa na iya amfani da hanyar kudu dare da rana, in dai sun kunna tsarin bindiddigi kai tsaye (AIS), kuma su bar radar da fitilun kewayawa, da kuma sadarwa na yau da kullum (VHF) a kunne.

Amma babban abin lura a wannan hanya shi ne, ana ba jiragen ruwa shawara ne da su tuntuɓi sashen daidaitawa da jagorantar ruwa na sojojin ruwan Amurka (NCAGS) don wucewa, amma duk da "wannan ba dole ba ne". 

Wannan yana nufin cewa Amurka, tare da kiyaye kasancewar sojojinta a mashigar Hormuz, ta ƙi yunkurin Iran game da tsoma baki a cikin takun Farisa, kuma za ta nuna kanta a matsayin tana ba da sabis na son rai, ba kasancewar soji na tilas ba. A cikin wannan yanayin, CENTCOM ma ta sanar da cewa hanyar kudu tana ba da damar wucewa "ba tare da wani kace na ce ba, takura, ko cikas na son rai ba".

Muhimmancin wannan lamari yana ƙaruwa idan aka sake karanta matsayin daban-daban na jami'an Amurka game da kwacewa ko kasancewa a mashigar Hormuz. Wataƙila mafi mahimmancin waɗannan matsayi shine abin da Trump ya fada a kwanakin baya, inda ya bayyana sarai cewa ayyana haraji a mashigar Hormuz "ta hannun Amurka" kuma "don Amurka" aka yi, kuma ya kira ƙasarsa a matsayin"mala'ikan mai tsaro" na mashigar Hormuz.

Wani muhimmin batu kuma shi ne, Ma'aikatar Baitul Malin Amurka, a ranar 28 ga watan Mayu, a lokacin musayar saƙonnin siyasa, ta sanya hukumar kula da mashigar Takun Farisa (PGSA) cikin jerin takunkumi da zargin alaƙa da ƙungiyoyin ta'addanci. Wannan lamari zai dagula duk wata musayar kuɗi da ikon ƙasa da wannan hukumar a nan gaba, kuma a zahiri, zai karkatar da yiwuwar zirga-zirga zuwa hanyar Oman da Amurka.

Muhimmin abin lura wanda ya mayar da wannan hanyar ƙalubale kai tsaye ga Iran, shine yadda Oman ta nanata sarai kan zirga-zirga cewa za'a iya wucewa "ba tare da sanya kowane irin haraji ba". 

Oman a cikin sanarwarta ta bayyana cewa, tana yin wannan matakin "bisa alhakinta ga mashigar Hormuz da kuma daidai da jajircewarta ga dokokin ƙasa da ƙasa da dokokin ruwa don tabbatar da 'yancin kewayawa a cikin mashigar ba tare da sanya kowane irin haraji ba", kuma ba ta ambaci wani ƙayyadadden lokaci na wannan wucewar kyauta ba.

Duk da cewa a halin yanzu wucewa ta hanyar arewa a cikin ruwan Iran kyauta ce, amma matakin haɗari na Muscat na samar da hanyar Oman da Amurka, a aikace, tare da kiyaye kasancewar sojojin Amurka ba tare da karɓar alhakin shari'a da tsaro ba, zai karkatar da hanyar wucewa zuwa hanyar kudu, domin ban da 'yancin wucewa da kyauta, ba ta buƙatar samun izini daga wata hukumar da ke sanya takunkumi.

Shawarar Oman, musamman kwana ɗaya bayan ganawa da jami'an Iran a Muscat, yana nuna matsanancin raunin tawagar wakilai masu tattaunawa na Iran wajen tabbatar da muradun al'ummar Iran da cika sharuɗɗan Jagoran Juyin Musulunci.

........

Tags

Your Comment

You are replying to: .
captcha